พลังชุมชนกับการจัดการคลองจำไหร ตำบลโคกม่วง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา

ณริศรา สุกแป้น, อุทิศ สังขรัตน์

Abstract


          งานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลังชุมชนในการมีส่วนร่วมจัดการคลองจำไหร ในพื้นที่ตำบลโคกม่วง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วย วิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสนทนากลุ่ม การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและการสังเกตแบบไม่มี ส่วนร่วม ซึ่งกลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ แกนนำชาวบ้าน และชาวบ้านที่รวมกลุ่มในการจัดการคลองจำไหร จำนวน 17 คน นำข้อมูลที่ได้มาจำแนกหมวดหมู่ตามประเด็นที่ศึกษาและตีความหาข้อสรุป ผลการศึกษาพบว่า ชมุชนร่วมกันจัดการคลองจำไหร ผ่านพลังชุมชนที่ชาวบ้านร่วมกันพัฒนาและจัดการทรัพยากรธรรมชาติผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะร่วมกันเดินสำรวจเส้นทางการไหลของสายคลองจำไหร ร่วมกันวาดแผนที่เดินดิน ร่วมกันวางแผน ร่วมกันตัดสินใจหาแนวทางแก้ไขปัญหา ร่วมกันสร้างฝาย ปลูกพันธุ์ไม้ ปล่อยพันธุ์ปลา ร่วมกันติดตามผลการดำเนินงาน และร่วมกันรับผลประโยชน์ร่วมกัน ซึ่งผลการจัดการคลองจำไหรผ่านพลังชุมชนทำให้สามารถลดทอนความรุนแรงของปัญหาที่เกิดจากการพัฒนาของภาครัฐได้ อาทิ 1) ด้านระบบนิเวศ จากพื้นที่ริมคลองที่ว่างเปล่ามีการขุดลอกได้กลายเป็นพื้นที่เขียว ทำให้ตลอดสองฝั่งเริ่มฟื้นความอุดมสมบูรณ์ กลับมาดังเดิม 2) ปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น ชาวบ้านจึงได้ใช้ประโยชน์จากปริมาณน้ำดังกล่าวเพื่อใช้ในการทำเกษตรกรรม รวมถึงปริมาณน้ำในบ่อซีเมนต์ที่ชาวบ้านขุดขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์ในครัวเรือน ก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน การขับเคลื่อนผ่านพลังชุมชนจึงสามารถดึงศักยภาพและจิตสำนึกสาธารณะของคนในชุมชนให้เป็นกลไกหลักในการพัฒนาและจัดการทรัพยากรธรรมชาติอีกด้วย

Community Empowerment and Management of Khlong Chamrai, Khok Muang Sub-district, Khlong Hoi Khong District, Songkhla Province 

Abstract

          The purpose of this study was to explore the power of community participation in the management of Chamrai canals in Khok Muang Sub-district, Khlong Hoi Khong District, Songkhla Province. The data of this qualitative study were gathered through in-depth interviews, focus group discussions, participant and non-participant observations with 17 informants consisting of local leaders and locals who grouped themselves to participate in the management of Chamrai canal. The data were categorized according to the study issues, interpreted and concluded. The study found that the community was participated the management Chamrai canal through the power of community was participated to develop and manage natural resources through various activities. Whether, they had explored the flow of the Chamrai canal, draw a map of common ground, sharing plan, to find solutions together, jointly had built dams, planting, had left the varieties of fish, monitored operations and common benefit together. The results of management Chamrai canal had gotten through the community that had mitigated the violence of the problems caused by the development of the sector. Some examples are as follows. 1) Ecologically – Barren areas along the Khlong have been dredged and improved making them green areas along the two banks of the Khlong like it used to be; 2) The amount of water in the Khlong has increased as a result of the dam built by people in the community, and the increasing amount of water is utilized for agriculture. Besides the increase of water in the Khlong, there is an increase of water in existing cement wells for domestic use, and more cement wells have been dug by locals, the power of community mobilization to extract potential and the public awareness of the community as a mechanism for development and the management of nature.


Keywords


ชุมชน; พลังชุมชน; การจัดการคลองจำไหร; Community; Community empowerment; Management of Khlong Chamrai;

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา

วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา (Journal of Yala Rajabhat University)

Moblie: 091-862-6900 (ในวันและเวลาราชการ) E-mail: ejournal@yru.ac.th

ISSN: 1905-2383